Rrokum HD

Ideja e Beneluksit Ballkanik shkakton reagime t’ashpra

23 Korrik 2012 - 00:00
Ideja e Beneluksit Ballkanik shkakton reagime t’ashpra

 

Unioni Europian mirëpriti idenë me formue nji strukturë të re dhe të përhershme, nji Beneluks Ballkanik, që kishte me u përba prej Shqipnie, Kosove, Maqedonia dhe Mali të Zi — por nxiti debat t’ashpër sepse u pa si nji mënyrë e tërthortë me krijue Shqipninë e Madhe.

“Na jemi absolutisht për çdo lloj integrimi dhe veprimi të përbashkët të vendeve”, tha Peter Stano, zadhanës për komisionerin e zgjanimit të UE, Stefan Fule.

Qëllimi asht me i shtue marrëdhanjet politike dhe ekonomike dhe me përshpejtue anëtarësimin n’UE, simbas ekonomistit austriak Gunter Fehlinger dhe gazetarit të Kosovës Ekrem Krasniqi, që e kanë iniciue këtë ide.

Fehlinger dhe Krasniqi propozojnë nji traktat ndërqeveritar midis Shqipnisë dhe Kosovës, ndjekun nga ftesa Maqedonisë dhe Malit të Zi me u bashkue. Ata parashikojnë nji sekretariat teknokratik për me i zhvillue dhe zbatue masat si dhe me i kontrollue veprimet e qeverive.

“Deficiti tregtar që po vjen tuj u rritë i Kosovës e vnon ate në qendër të këtij projekti. …Bizniset e saj të vogla kanë nevojë me hy në tregjet rajonale. Shqipnia, Mali i Zi dhe Maqedonia mujn me shërbye edhe si nxitës për Kosovën drejt Italisë, Greqisë dhe pjesës tjetër të UE”, thanë ata.

“Qëllimi kryesor i Maqedonisë dhe interesi asht me ba përparim n’integrimin n’UE, jo integrim ma të ngushtë me vendet e rajonit. I pari asht shumë ma i avancuem dhe ma i randësishëm, dhe kapërcen barrierat e pranishme në çdo integrim të ngushtë”, tha për SETimes Aleksandar Georgiev, zadhanës për qeverinë maqedonase.

Georgiev shpjegoi se Maqedonia ka nënshkrue marrëveshje të tregtisë së lirë me të gjitha vendet europiane, si dhe me Turqinë dhe Ukrainën — nji treg i madh prej 600 milionë njerëzish.

“Kufizimi i vetes në nji treg me  8 milion njerëz asht i pakrahasueshëm me tregjet europiane, sidomos që Shqipnia, Mali i Zi dhe Kosova janë mbulue nga këto të fundit”, tha Georgiev.

Propozimi vjen në nji kohë me ndjeshmëni në rritje, kur nji diplomat veteran britanik, ish-ambasador në Beograd Sir Ivor Roberts, propozoi rregullimin e kufijve të Ballkanit nëpërmjet organizimit të nji Konference të re të Berlinit, tue ju referue konferencës së paqes të vitit 1787, që  stabilizoi mandej rendin europian.

Kongresi Botnor Maqedonas menjihere e refuzoi nji bashkim të ri si Beneluksi, ku maqedonasit, malazezët dhe serbët kishin me qenë pakicë që numëron 2.5 milionë, në krahasim me 5.5 milion shqiptarë.

“Nji bashkim i dominuem nga nji etni tregon se asht nji zavendësim për Shqipninë e Madhe dhe kishte me përjetue fatin e ish-Jugosllavisë e cila ishte nji zëvendësim për Serbinë e Madhe”, tha ai.

Disa, si banori i Shkupit Bekim Berisha, 51 vjeç, nuk pajtohet.

“Une jam i vetëdijshëm për rreziqet e dominimit të perceptuem etnik. Por, megjithate, vendet e Ballkanit duhet me kërkue mënyra me krijue nji treg t’unifikuem jashtë UE të trazuem ekonomikisht”, tha Berisha për SETimes.

Berisha argumentoi se çdo zgjidhje e propozueme duhet me u bazue mbi aktivitetin sistematizues ekonomik dhe përdorimin e porteve të Durrësit dhe Barit si alternativa ndaj Selanikut.

“Tregtia nëpërmjet këtyne porteve kishte me i reduktue kostot e transportit dhe une jam dakord me zyrtarët se kjo kishte me e ba të mundun harmonizim me direktivat e UE”, tha ai.

 “Megjithate, çdo integrim duhet me ardhë ato vende, e jo me u imponue prej s’jashti”, përfundoi Berisha.

Ish-diplomati Ognen Maleski tha se asht i befasuem me lehtësinë me të cilën ideja e Beneluksit u nis dhe u mbështet.“[Çdo] nismë e tillë, tue përfshi edhe paraardhësit e UE, Komuniteti i Qymyrit dhe Çelikut dhe tregu i përbashkët europian … u formuen mbi baza gjeopolitike, dhe jo ekonomike”.

Maleski spjegon se popujt dhe shtetet në Beneluks shfaqin shkallë të fortë solidariteti dhe bashkëpunim të ngushtë. “Por në Ballkan, kujtimet e t’kaluemës së dhimbshme dhe mosbesimi i akumuluem i gjeneruem direkt nga problemet egzistuese, ndikojnë në mundësitë e gjetjes së zgjidhjeve ma racionale”.

Slobodanka Jovanovska tha se Brukseli po pregaditet me krijue nji oborr të ri për UE, në vend se me ju dhanë anëtarësimin e plotë vendeve të rajonit bazue në merita.

“Megjithate ideja e [Beneluksit Ballkanik] paraqitet ma shumë si e krijueme prej Brukseli, por arsyet politike tregojnë se asht lokale, pra rajonale”, tha Jovanovska. (SETimes)



 

Në Rrokum TV
*POLITICO* - SHPEND AHMETI: VV NUK SAKRIFIKON MA