Rrokum HD

A thue meduza e ka sekretin e pavdekesise?

03 Dhetor 2012 - 00:41
A thue meduza e ka sekretin e pavdekesise?

Mbas ma shume se 4,000 vjet — prejse Utnapishtim i tha Gilgameshit se sekreti i pavdekesise mshefet ne koralin ne fund te oqeanit — njeriu ma ne fund e gjeti jeten eternale, ne vitin 1988. Ai e gjeti po aty, ne fund te oqeanit. Zbulimin e bani Christian Sommer, nji student i biologjise i marines ushtarake gjermane, 20 vjec, shkruen Nathaniel Rich per portalin BBC. Ai e kaloi veren n'Rapallo, qyteze ne bregun e Italise, ku nji shekull ma heret Friedrich Nietzsche shkroi “Keshtu foli Zarathustra”: “Gjithcka shkon, gjithcka kthehet; eternalisht sillet rrota e te qenunit. Gjithcka vdes, gjithcka rilind prape...”

 
Sommer po kryente hulumtime ne hydrozoane, gjallesa te vocrra te cilat gjasojne here me meduzen e here me koralin. Cdo mengjes Sommer ka hulumtue  ujnat dhe bregun e Portofino. Tubonte hydrozoanet dhe planktonin. Ne mesin e qinda mikroorganizmave qe i  kishte mbledhe, ishte edhe nji organizem i vocerr, qe shkencetaret e njihnin si Turritopsis dohrnii. Sot ky organizem njihet si meduza e pavdekshme.

Sommer i analizonte keto gjallesa dhe te Turritopsis dohrnii heton se ky organizem - s'po don me vdeke. Ai plakej mbrapshte, tue u ba ma i ri e ma i ri derisa e mberrinte shkallen e pare te zhvillimit, ku fillonte jeten prej s'pari.

Sommer ishte habite nga kjo gja, por s'e kishte kape me t'paren randesine e kesaj. Nji dekade ma vone, biologet e Gjenoves publikuen ne vitin 1996 studimin  “Kthimi mbrapsht i ciklit jetesor" ("Reversing the Life Cycle”). Shkencetaret zbuluen se si disa organizma mujn me u kthye mbrapsht, mos me vdeke, por me u kthye ne etapat e para te zhvillimit dhe me ja nis prej s'pari, tue e vu n'shmang vdekjen, dhe tue u ba te pavdekshme.

Ky zbulim kontestonte ligjin fundamental te natyres - ti ki le, ti ki me vdeke.

Edhe pse ishte nji zbulim i madh me shume mundesi per studime te matejme, askush nuk tregoi interesim.

Sot, 25 vjet ma vone nga zbulimi i meduzes se pavdekshme, na ende nuk e dijme se si kjo gjallese plaket tue u rinue. Arsyeja: shume pak studiues jane ne bote qe jane gati me ju kushtue ketij studimi.

Sot per sot, ne bote asht vetem nji shkencetar qe i kushtohet studimit. Ai punon vet pa ndihmen e askujt, ne Shirahama, qyteze ne prefekturen Wakayama te Japonise. Quhet Shin Kubota.

Kubota i tha shkrimtarit Nathaniel Rich, qe shkroi kete reportazh per BBC, se kjo meduze dhe sekreti i saj i pavdekesise asht andrra ma e madhe e njerezimit. Nese ndonjihere e kuptojme se si nuk plaket, mendoj se kemi me u ba edhe na te pavdekshem.

 



 

Në Rrokum TV
FESTA QË I BAN BASHKË SHQIPTARËT